بیماری سرطان راه های درمان و یشگیری و سلول
AD

بیماری سرطان نامی است که به مجموعهٔ بیماری‌ هایی اطلاق می‌ شود که از تکثیر مهارنشدهٔ سلول‌ ها پدید می‌آیند. در انواع سرطان ها، برخی از سلولهای بدن بدون متوقف شدن تقسیم می شوند و به بافتهای اطراف گسترش می یابند.

سرطان چیست؟

در این متن میخواهیم با هم در مورد این بیماری بیشتر بخوانیم.

در مورد نکته های ذیل با هم مبخوانیم.

  • مجموعه ای از بیماری های مرتبط با سرطان
  • تفاوت بین سلولهای سرطانی و سلولهای طبیعی
  • چگونه پدید می آید
  • ‘دارندگان’ سرطان
  • وقتی گسترش می یابد
  • تغییرات بافتی که سرطان نیستند
  • انواع این بیماری

بیمار های مرتبط با سرطان

سرطان می تواند تقریباً از هر جای بدن انسان شروع شود، که از تریلیون ها سلول تشکیل شده است.

به طور معمول، سلولهای انسانی رشد می کنند و تقسیم می شوند تا سلول های جدیدی را تشکیل دهند زیرا بدن به آنها نیاز دارد.

وقتی سلولها پیر می شوند یا آسیب می بینند، می میرند و سلولهای جدید جای آنها را می گیرند.

با این وجود، وقتی سرطان بروز پیدا می کند، این روند منظم تجزیه می شود. هرچه سلول ها بیش از پیش غیر طبیعی می شوند، سلول های پیر یا آسیب دیده وقتی باید بمیرند زنده می مانند و سلول های جدید در صورت لزوم شکل می گیرند.

این سلولهای اضافی بدون توقف می توانند تقسیم شوند و ممکن است رشدی به نام تومور ایجاد کنند.

Advertisement

تبدیل شدن به تومور

بسیاری از سرطانها تومورهای جامد تشکیل می دهند که توده های بافتی هستند.

سرطان خون مانند لوسمی ها به طور کلی تومورهای جامد ایجاد نمی کنند.

تومورهای سرطانی بدخیم هستند، به این معنی که آنها می توانند به بافتهای مجاور گسترش داده یا حمله کنند.

علاوه بر این، با رشد این تومورها، برخی از سلولهای سرطانی می توانند از طریق خون یا سیستم لنفاوی به نقاط دوردست بدن سفر کرده و تومورهای جدیدی را به دور از تومور اصلی تشکیل دهند.

بر خلاف تومورهای بدخیم، تومورهای خوش خیم به بافتهای مجاور گسترش نمی یابند.

با این حال، تومورهای خوش خیم گاهی ممکن است بسیار بزرگ باشند و اگر برداشته شوند، معمولاً رشد نمی کنند در حالی که تومورهای بدخیم با برداشتن آن رشد کرده و اوضاع بدتری را بوجود می آورند.

برخلاف بیشتر تومورهای خوش خیم در جای دیگر بدن، تومورهای خوش خیم مغز می توانند تهدید کننده زندگی باشند.

تفاوت بین سلولهای سرطانی و سلولهای طبیعی

سلولهای سرطانی از جهات مختلف با سلولهای طبیعی تفاوت دارند.

به همین دلیل به آنها اجازه می دهد از كنترل خارج شده و تهاجمی شوند.

یک تفاوت مهم این است که سلولهای سرطانی از سلولهای طبیعی تخصص کمتری دارند. یعنی، در حالی که سلولهای طبیعی در انواع سلولهای کاملاً مشخص با عملکردهای خاص بالغ می شوند، سلولهای سرطانی چنین نمی کنند.

این یکی از دلایلی است که بر خلاف سلولهای طبیعی، سلولهای سرطانی بدون توقف متوقف می شوند.

علاوه بر این، سلولهای سرطانی قادر به چشم پوشی از سیگنالهایی هستند که به طور عادی به سلولها می گویند از تقسیم شدن دست بردارند یا فرآیندی را به نام مرگ سلولی برنامه ریزی شده که بدن برای خلاص شدن از سلولهای غیر ضروری از آن استفاده می کند، چشم پوشی کنند.

سلولهای سرطانی می توانند بر روی سلولهای طبیعی، مولکولها و رگهای خونی که یک تومور را احاطه کرده و تغذیه می کنند تأثیر بگذارند.

بیشتر بدانید  روان پریشی (سایکوز) چیست؟حقایقی در مورد این بیماری و اسکیزوفرنی

به عنوان مثال: سلولهای سرطانی می توانند سلولهای طبیعی مجاور را در ایجاد رگهای خونی که تومورهای اکسیژن و مواد مغذی را تأمین می کنند، ایجاد کنند.

این رگ های خونی همچنین زباله ها را از تومورها خارج می کنند.

سلول های این بیماری همچنین اغلب قادر به فرار از سیستم ایمنی بدن، شبکه ای از اندام ها، بافت ها و سلول های تخصصی هستند که بدن را از عفونت ها و سایر شرایط محافظت می کنند.

اگرچه سیستم ایمنی بدن به طور معمول سلولهای آسیب دیده یا غیر طبیعی را از بدن خارج می کند.

اما برخی از سلولهای سرطانی قادر به ‘پنهان کردن’ خود از سیستم ایمنی بدن هستند.

تومورها همچنین می توانند از سیستم ایمنی بدن برای زنده ماندن و رشد خود استفاده کنند. به عنوان مثال، با کمک برخی سلولهای سیستم ایمنی بدن که به طور معمول از پاسخ ایمنی جلوگیری می کنند،

سلولهای سرطانی می توانند سیستم ایمنی بدن را از کشتن سلولهای سرطانی بازدارند.

چگونه بوجود می آید

این یک بیماری ژنتیکی است، یعنی ناشی از تغییر ژن هایی است که عملکرد سلولهای ما را کنترل می کنند، به خصوص نحوه رشد و تقسیم آنها.

تغییرات ژنتیکی که باعث سرطان می شوند را می توان از والدین به ارث برد.

آنها همچنین می توانند در طول زندگی فرد به دلیل خطاهایی که به دلیل تقسیم سلول یا به دلیل آسیب به DNA ناشی از قرار گرفتن در معرض محیط های خاص ایجاد می شوند، بوجود بیایند.

قرار گرفتن در محیط های مملو از مواد سرطان زا مانند مواد شیمیایی موجود در دود تنباکو و تشعشعات و نویز های محیطی مانند اشعه ماوراء بنفش خورشید و امواج شدید رادیویی.

سرطان درهر فرد ترکیبی منحصر به فرد از تغییرات ژنتیکی دارد.

با افزایش سرطان، تغییرات اضافی رخ خواهد داد. حتی در یک تومور مشابه، سلولهای مختلف ممکن است تغییرات ژنتیکی متفاوتی داشته باشند.

به طور کلی سلولهای سرطانی نسبت به سلولهای طبیعی تغییرات ژنتیکی بیشتری مانند جهش در DNA دارند.

برخی از این تغییرات ممکن است هیچ ارتباطی با سرطان نداشته باشد. آنها ممکن است نتیجه سرطان باشد نه علت آن.

عوامل سرطان

تغییرات ژنتیکی که به سرطان کمک می کند، بر سه نوع اصلی ژن تأثیر می گذارد، پروتو-انکوژن ها، ژن های سرکوب کننده تومور و ژن های ترمیم کننده DNA.

این تغییرات گاهی اوقات ‘محرک’ سرطان نامیده می شوند.

آنتی ژن های پروتئینی در رشد و تقسیم سلول های طبیعی نقش دارند. با این حال، هنگامی که این ژن ها به روش های خاصی تغییر یافته یا از حالت عادی فعال تر میشوند، ممکن است آنها به ژن های ایجاد کننده سرطان (یا انکوژن ها) تبدیل شوند و به سلول ها اجازه می دهند در صورت لزوم رشد و بقا کنند.

ژنهای سرکوب گر تومور نیز در کنترل رشد و تقسیم سلولی نقش دارند. سلولهایی که تغییرات خاصی در ژنهای سرکوب گر تومور دارند ممکن است به شکلی کنترل نشده تقسیم شوند.

ژنهای ترمیم DNA در اصلاح DNA آسیب دیده نقش دارند. سلولهای دارای جهش در این ژنها در ژنهای دیگر تمایل به ایجاد جهش اضافی دارند. که این جهش ها ممکن است باعث شوند سلول ها سرطانی شوند.

از آنجا که دانشمندان اطلاعات بیشتری در مورد تغییرات مولکولی منجر به این بیماری کسب کرده اند،

بیشتر بدانید  سالم ترین غذاهای پر چرب کدامند؟

به همین دلیل، سرطان ها گاهی اوقات با انواع تغییرات ژنتیکی که اعتقاد بر این است که آنها را هدایت می کنند، مشخص می شود، نه فقط در جایی که در بدن ایجاد می شوند و اینکه سلول های سرطانی در زیر میکروسکوپ چگونه به نظر می رسند.

وقتی سرطان گسترش می یابد

سرطانی که از مکانی که برای اولین بار در آن بوجود آمده به مکانی دیگر در بدن شروع به حرکت کند گسترش یافته و سرطان متاستاتیک نامیده می شود.

فرآیندی که سلولهای سرطانی به سایر قسمتهای بدن سرایت می کنند متاستاز نامیده می شود.

سرطان متاستاتیک همان بیماری اصلی یا اولیه است. به عنوان مثال، سرطان پستان که به ریه گسترش می یابد و تومور متاستاتیک ایجاد می کند، سرطان متاستاتیک پستان است نه سرطان ریه.

تحت میکروسکوپ، سلولهای سرطانی متاستاتیک عموماً شبیه سلولهای سرطان اصلی هستند.

علاوه بر این، سلولهای سرطانی متاستاتیک و سلولهای سرطانی اصلی معمولاً دارای برخی خصوصیات مولکولی هستند مانند وجود تغییرات خاص کروموزوم.

درمان ممکن است به طولانی تر شدن زندگی برخی از مبتلایان به سرطان متاستاتیک کمک کند.

اگرچه، به طور کلی، هدف اصلی درمان سرطان متاستاتیک کنترل رشد سرطان یا تسکین علائم ناشی از آن است.

تومورهای متاستاتیک می توانند صدمات شدیدی به نحوه عملکرد بدن وارد کنند و بیشتر افرادی که بر اثر سرطان می میرند در اثر بیماری متاستاتیک جان خود را از دست می دهند.

تغییرات بافتی که سرطان نیستند

همه تغییر در بافت های بدن سرطان نیست.

اگرچه برخی از تغییرات بافتی در صورت عدم درمان ممکن است به سرطان تبدیل شوند.

در اینجا چند نمونه از تغییرات بافتی وجود دارد که سرطان نیستند، اما در بعضی موارد تحت نظارت قرار می گیرند:

هایپرپلازی هنگامی اتفاق می افتد که سلولهای درون یک بافت سریعتر از سلولهای طبیعی و اضافی تقسیم می شوند و یا تکثیر می کنند. با این حال، سلول ها و نحوه سازماندهی بافت در زیر میکروسکوپ طبیعی به نظر می رسند. هایپرپلازی می تواند توسط چندین عامل یا شرایط ایجاد شود، از جمله تحریک مزمن.

دیسپلازی یک وضعیت جدی تر از هایپرپلازی است. در دیسپلازی، سلولهای اضافی نیز وجود دارد. اما سلولها، غیر طبیعی به نظر می رسند و تغییراتی در نحوه سازماندهی بافت ایجاد می شود. به طور کلی، هرچه سلول ها و بافت ها غیر طبیعی به نظر برسند، احتمال بروز سرطان بیشتر می شود.

یک بیماری جدی تر از سرطان نیز وجودد دارد!

اگرچه بعضی اوقات سرطان نامیده می شود، کارسینوما درجا سرطان نیست زیرا سلول های غیرطبیعی فراتر از بافت اصلی پخش نمی شوند. یعنی آنها به روشی که سلولهای سرطانی انجام می دهند، به بافت اطراف حمله نمی کنند. اما، به دلیل اینکه بعضی از سرطانهای موجود در محل ممکن است به سرطان تبدیل شوند، معمولاً تحت درمان قرار می گیرند.

انواع سرطان

بیش از 100 نوع سرطان وجود دارد. معمولاً انواع سرطان برای اندامها یا بافتهایی كه سرطان در آنها ایجاد می شود نامگذاری شده است. به عنوان مثال، سرطان ریه در سلول های ریه شروع می شود و سرطان مغز در سلول های مغز شروع می شود.

پیشگیری

یکی از مهم‌ترین مشکلات در درمان سرطان بحث تشخیص به موقع و زودهنگام آن است. بسیاری از بیماران به دلیل تشخیص دیرهنگام این بیماری قادر به درمان آن نبوده‌اند که از جمله دلایل آن سخت بودن روندهای تشخیصی این بیماری است.

بیشتر بدانید  کیک وانیلی شکلاتی

به تازگی محققان سوئدی آزمایش خونی ابداع کرده‌اند که گفته می‌ شود در 96 درصد از موارد، ابتلا به سرطان را به دقت تشخیص می‌ دهد و در 71 درصد از موارد نیز نوع آن را به درستی اعلام می‌ کند..

برخی از روش‌های کلی مانند عدم استعمال دخانیات، مصرف غذای سالم، پرهیز از عوامل تراتوژن (برخی مواد شیمیایی صنعتی مانند آزبست، اشعه یونیزان مانند کار در رادیولوژی، نور آفتاب و…)، ورزش و خودداری از رفتارهای پرخطر جنسی در پیشگیری از سرطان مؤثرند.

بتازگی محققان در پژوهش‌های خود روی حیوانات دریافتند که دویدن تا 50 درصد اندازه تومورها را کاهش می‌دهد.

 مطالعات جدید نشان می‌دهد که سبک زندگی و عوامل محیطی، عامل 70 تا 90 درصد انواع سرطان است.

به همین دلیل کارشناسان اعتقاد دارند که سرطان با زندگی سالم قابل اجتناب است.

روش های درمانی

روش‌های اصلی درمان سرطان عبارتند از:

  • شیمی درمانی
  • پرتو درمانی
  • جراحی
  • ژن درمانی
  • تفکر مثبت
  • هایپرترمیا

درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک: که مشتمل بر بازسازی، تحریک، هدایت و تقویت سیستم طبیعی دفاعی بدن بیمار است و با بکارگیری آنتی‌بادی و هدایت سیستم دفاعی خود بیمار جهت مبارزه با سرطان روی می‌ دهد. بکارگیری عواملی مانند اینترفرون، سلول‌هایی که فعالیت ضدتوموری مستقیم دارند، و پادتن‌های تک‌تیره رشد سرطان را کاهش می‌ دهد.

درمان فوتودینامیک (بکارگیری رنگ و نور): در این شیوه رنگ به داخل یک رگ تزریق و سپس در تمام بدن منتشر می‌ شود. پس از چند روز، این رنگ تنها در سلول‌های بدخیم باقی می‌ ماند. سپس نور قرمز رنگ لیزری به سلول تابانده می‌ شود و رنگ درون سلول سرطانی این نور را جذب می‌ کند. این امر منجر به واکنش فوتوشیمیایی که ویرانگر سلول‌ها است می‌ شود.

سوزاندن ضایعه بدخیم با اشعه لیزر: در برخی موارد ضایعه بدخیم سرطان ریه منجر به مسدود شدن خشکنای می‌شود. در چنین موردی پزشک با سوزاندن ضایعه بدخیم با اشعه لیزر راه عبور هوا را برای بیمار باز می‌کند. این روش به گونه کامل نمی‌ تواند منجر به ازبین بردن ضایعه بدخیم شود ولی کمکی است جهت آسان شدن تنفس در بیمار.

درمان با ذرات نانو

به تازگی محققان آمریکایی با استفاده از نانوذرات، موفق به رهاسازی نوعی دارو به بدن موش شدند که موجب از بین رفتن تومور سرطانی در این حیوان می‌ شود،

این نانو حامل ها، شانس زنده ماندن در موش‌ ها را به شکل قابل توجهی افزایش می‌ دهد.

این نانوذرات می‌توانند ترکیبات دارویی را حمل و پروتئینی موسوم به Myc را مسدود کنند، Myc در بسیاری از سرطان‌ها نظیر سرطان خون فعال می‌شود؛ نتایج آزمایشگاهی نشان می‌دهد که ترکیب بازدارنده Myc بسیار مؤثر است، اما زمانی که این ماده به جریان خون تزریق می‌شود، به سرعت از بین می‌رود، در نتیجه باید توسط یک ماده دیگر محافظت شود.

جدیدترین شیوه درمان سرطان

محققان دانشگاه استنفورد دریافتند، نوعی قند به نام گلیکوکالیکس سلول‌ های سرطانی را احاطه کرده‌ است و اثر بخشی داروها را کاهش می‌ دهد؛ بنابراین با حذف آن، سیستم ایمنی از وجود عامل خارجی آگاه شده و برای حمله آماده می‌ شود.

رئیس مرکز تحقیقات سرطان ایران گفته است: ایران تقریباً بالاترین رشد سرطان را در جهان دارد. سرطان دومین عامل مرگ و میر در ایران است.

نظر دهید

لطفا نظر خود را بنویسید!
لطفا نام خود را وارد کنید